LeesplankEen groot deel van de Nederlandse bevolking snapt volgens mij maar weinig van de maatschappij waarin wij leven. Dat komt door laaggeletterdheid, een gebrek aan vaardigheden, opleiding en/of intellectuele capaciteiten. Naar mijn indruk is de overheid zich daar dikwijls te weinig van bewust.

Zo zijn er in Nederland 1,3 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar die niet of nauwelijks kunnen lezen en schrijven. Dat heet ‘laaggeletterd’ tegenwoordig. De uitvinder van dit woord is volgens mij ook niet al te fris, maar dit terzijde.
Een deel van deze groep is zelfs volslagen analfabeet.

Ter bestrijding van dit probleem richtte prinses Laurentien indertijd de Stichting Lezen en Schrijven op. Een goed initiatief, maar of het allemaal veel zoden aan de dijk zet waag ik te betwijfelen. De laaggeletterdheid neemt namelijk toe.

Verleiding

De verleiding is groot om de laaggeletterdheid onder de bevolking toe te schrijven aan de instroom van analfabete allochtonen, maar daar klopt niks van. Vijfenzestig procent van de laaggeletterden is namelijk autochtoon.
Het gekke is dat je mag aannemen dat al die mensen minstens basisonderwijs hebben doorlopen. Daar is blijkbaar iets op ruime schaal fout gegaan.
Saillant detail: toch nog twee procent van de laaggeletterden heeft een HBO/VWO opleiding genoten. Hoe ze hem dat geflikt hebben is mij een raadsel, maar ik vind het razend knap.

Taalgebruik

Wanneer je kijkt naar het taalgebruik van overheden en bijvoorbeeld de belastingdienst, kun je alleen maar concluderen dat de informatie bij een belangrijk deel van de bevolking helemaal niet aankomt. Feitelijk staan deze mensen buiten de maatschappij.
Als gevolg daarvan ontstaan er problemen als huurachterstand, onbetaalde ziektekostenverzekeringen, boetes wegens achterstallige betalingen en het niet kunnen profiteren van toeslagen. Laaggeletterden lezen bovendien geen bijsluiters, gebruiksaanwijzingen, contracten en polissen. Laat staan de kleine lettertjes.
Het digitale tijdperk gaat eveneens grotendeels aan deze mensen voorbij. Terwijl de overheid en bedrijfsleven er juist op inzetten om steeds meer correspondentie met de burger of de klant digitaal af te wikkelen.

Lees ook:
Nederlanders met een achtergrond

Niet te volgen

Tel daarbij op dat ongeveer één derde van de bevolking door verschillende oorzaken niet zoveel opleiding heeft genoten (waaronder die laaggeletterdheid) en je beseft dat een heleboel belangrijke informatie (kennis is macht) volslagen langs miljoenen mensen heen gaat. Je hebt het dan over zaken als politiek, bureaucratie, analyse van het nieuws, financiële zaken en ict.

Dat leidt tot de gevolgtrekking dat pakweg één derde van de mensen het allemaal niet zo best kan volgen. Of helemaal niet eigenlijk. Dom van de ongetwijfeld hoogopgeleide overheid om daar niets aan te doen.

Cijfers: CBS, Stichting Lezen en Schrijven.

Laatst bewerkt: mrt 24, 2018 @ 16:42.

(158 keer gelezen)

 

Download PDF

14 Reacties

  1. Elke generatie staat op de schouders van de voorgaande. Maar om op de kennis van die voorgaande voort te kunnen bouwen moet je niet alleen kunnen lezen, maar vooral ook kunnen begrijpend lezen. Wat dat betreft maak ik me zorgen over de klachten van de zijde van het vmbo: dat de rekentoetsen een onhaalbare zaak zijn omdat de leerlingen de tekst van de vragen niet begrijpen… Niet kunnen rekenen en ook niet begrijpend lezen, dat lijkt me een onhoudbare handicap in deze tijd.
    Ik vrees dat je gelijk hebt: een groot deel van de bevolking snapt er niks van.

      • Dat krijg je nu als iemand spelt, die gek is op (de) speld (http://www.speld.nl/)

        Ik zal je een “geheim” vertellen:

        Ik kan eigenlijk alleen snel hele woorden lezen/reproduceren.
        Het spellen zelf is voor mij een trage bezigheid; ik moet dan de regel
        “d en/of/plus t”, wat ingewikkelder te lijf dan de meeste mensen.
        Vandaar dat er fouten ontstaan als iets hetzelfde klinkt, maar de schrijfwijze een “raadseltje” is.
        Er valt goed mee te leven en het wordt pas echt leuk in het Engels 😉

        Met andere woorden ik kan beter spreken dan schrijven 🙂

        N.B.
        Valt goed mee te leven

        • Verdorie! dat:
          “N.B.
          Valt goed mee te leven. onderaan ben ik vergeten te wissen; was al in 2 zinnen er boven verwerkt.”

          Mensen als ik hebben ook een “correctie-knop” nodig.

          • Arnoud

            Ach, dat is toch allemaal niet zo erg. Reacties hoeven niet perfect te zijn. Ik zat je een beetje te dollen met die t. 😉

  2. Zou het aantal laaggeletterden met een HBO/WO-opleiding samen kunnen hangen met de irrieële eis dat er een minimaal percentage hoogopgeleiden moet worden afgeleverd?

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.