Op de autobahn in Noord-Duitsland werd ik ingehaald door een Nederlands busje dat kennelijk toebehoorde aan een boer. Dat leidde ik af uit het feit dat hij op zijn achterruit een gelinieerd handgeschreven A4-tje had geplakt met de tekst: ‘No farmers, No Food!’.
Geen boeren, geen voedsel. Tja, zo kan ik er ook nog wel een paar verzinnen, ik plak ze alleen niet op mijn autoruiten: ‘Geen boeren, geen stikstofprobleem’, ‘Geen boeren, geen mestoverschot’, ‘Geen boeren, geen tractors’, ‘Geen boeren, geen gif’, ‘Geen boeren, geen vervuilde sloten’, ‘Geen boeren, geen droogteschade’, ‘Geen boeren, geen omgekeerde vlaggen’…
Kilometers vlaggen
Over vlaggen gesproken: toen ik eenmaal de grens over was en na Groningen in Friesland kwam, waren de boeren daar zo vlijtig geweest om op hun land langs de snelweg kilometers lange rijen met omgekeerde vlaggen neer te zetten. Allemaal splinternieuwe vlaggen. Honderden. Die zullen een smak geld gekost hebben. Een gerecyclede vlag kost een tientje, maar een flinke mast erbij toch al gauw 165 euro! Ik neem aandelen in de Dokkumer Vlaggencentrale! Het is een familiebedrijf, dus die Dokkumer familie hoopt vast dat de boerenprotesten nog tot in lengte van jaren zullen doorgaan!
Trouwens, als Nederland een vlag had gehad naar Scandinavisch voorbeeld, gewoon met een kruis erop, had omkeren geen zin gehad. Scheelt toch een hoop onrust.
Ondertussen voelde ik wel enig ongenoegen bij het zien van die vlaggen en dat nam alleen maar toe naarmate het er meer werden. Op laatst had ik er dus flink de pest in. Die boeren denken alleen aan zichzelf, de goede niet te na gesproken.
Reddeloos verloren
Als die boeren hun hakken in het glyfosaatgras blijven zetten, zijn we als land reddeloos verloren. Ik lees dat tweederde van de agrarische productie naar het buitenland wordt geëxporteerd, terwijl we wél de volle mep van de nadelen mogen incasseren: stikstof, vergif, nitraat, watertekort, mest, verlies aan biodiversiteit, dierenleed, natuurschade. Tweederde van de landoppervlakte is agrarisch. Wie het allemaal in bezit heeft, is geheim. Buitenlandse investeerders bezitten megastallen. Wie dat zijn blijft onduidelijk.
Dit probleem ettert nu al heel lang voort en het is niet de eerste keer dat ik erover schrijf. Het land blijft in de wurggreep van het agrarisch kapitaal, inclusief de boeren die grote schulden hebben bij de bank. We houden natuurgebieden die verslechteren, we houden woningnood, want we kunnen niet bouwen vanwege het stikstofprobleem.
Van oudsher zijn de boeren begunstigd door achtereenvolgende regeringen en om die bevoordeling een beetje terug te kunnen draaien, worden er potjes met miljarden belastinggeld opgetuigd om de pijn bij de boeren te kunnen verzachten. Andere soorten pijn bestaan kennelijk niet, zoals bij woningzoekenden, dieren, huiseigenaren met funderingsschade, natuurliefhebbers en het waterleven.
Verstandig overleg is er niet. De boeren(organisaties) blijven hangen in voorgeprogrammeerde leuzen: zonder boer geen voer.
No farmers no food
No farmers, No food… Nou, dat zullen we dan wel eens zien! Als ik even mijn fantasie de vrije loop mag laten: vorig jaar zijn we in onze eigen tuin begonnen met het project ‘Makkelijke moestuin’. Het is een ruime vierkante meter, maar die kunnen we natuurlijk uitbreiden tot de hele oppervlakte van de tuin. Geheel gifvrij en biologisch! We hebben ook een broodbakmachine en een oude snijbonenmolen, dus we zijn al een heel eind op weg naar zelfvoorzienend en autonoom boeren. Zonder vervelende vlaggen!
Op de draaitafel: No woman, no cry (Bob Marley)
