Veel is er te doen rond het opkomend fascisme. Hoezo opkomend? Fascisme is altijd onder ons, was er altijd en zal er altijd blijven. Je kunt hooguit hopen dat iemand op enig moment in het leven het licht ziet en anders gaat denken.
Het fascisme komt voort uit verschillende omstandigheden. Uit angst voor het ongewisse (asielzoekers onder ons), uit gebrek aan kennis van de wereld rondom (scholing), uit onvrede met de eigen situatie (miskenning), uit een al dan niet aangeboren kwaadaardige geest (psychopaten).
Voor sommige mensen is het de enige manier om een beetje op de voorgrond te kunnen te treden, een bepaalde invloed te hebben, gezien te worden. En als je dan met z’n allen met vlaggen kunt zwaaien en fijn de Hitlergroet kunt brengen, geeft dat toch een gevoel van verbondenheid, van saamhorigheid, er niet alleen voor te staan in je leven. Daarom vinden ze dikwijls ook gelijkgestemden in het voetbalstadion en bij complotdenkersclubs, waar het wantrouwen en het wij-zij denken sowieso de grondtoon is.
Misdaden
Die eigen clan kan in het ergste geval escaleren tot misdaden tegen de medemens, waarbij niemand elkaar meer controleert en corrigeert. Binnen zo’n bubbel wordt het meest afzichtelijke gedrag normaal. Zelfs al zou men willen, protesteren kan niet meer, want dan val je buiten de groep.
Onlangs dook nog weer de beruchte foto op van de SS-er Jakobus Onnen die de laatste Jood in Vennytsja in koelen bloede executeerde, aan de rand van de kuil waar zijn voorgaande slachtoffers al lagen. Op de achtergrond zijn collega’s, die alles onbewogen gadeslaan. Het is routine. Jakobus weet dan nog niet dat hij een paar jaar later zelf het loodje zal leggen. Noem het gerechtigheid.
Maar zo ver kan het uiteindelijk dus komen als wij het fascisme laten voortwoekeren.
Achterlijk nationalisme
Er zijn altijd partijen geweest met op z’n minst fascistoïde trekken. In de oorlog de NSB, later de Centrumpartij, de LPF en nu dus de PVV. Gemeenschappelijke noemer is de onverdraagzaamheid en de angst voor degenen met andere kenmerken dan de eigen spruitjescultuur, gecultiveerd in achterlijk nationalisme. Opmerkelijk dat dan juist een figuur als Zwarte Piet met hand en tand wordt verdedigd als vaderlands cultuurgoed.
Typerend is ook, dat deze partijen meestal ten onder gaan aan onderling gekrakeel. Uiteindelijk beginnen al die kleine bekrompen ego’s blijkbaar toch met elkaar te botsen, net nu ze dachten ook eens hun maatschappelijke onzichtbaarheid te kunnen ontstijgen. Maar ja, dat willen al die andere ‘kleine luiden’ ook!
Niet voor niets wordt de PVV dictatoriaal aangestuurd door één man, dan is er geen ruimte voor andere opvattingen die de eenheid ondermijnen. Der kleine Führer aus Venlo, zeg maar.
Hans Janmaat
Het fascisme blijft aanwezig als een veenbrand. Het smeult altijd door onder de oppervlakte en af en toe slaan de vlammen er weer uit. Zoals nu. Maar we maakten dit begin jaren tachtig eerder mee met de Centrumpartij (later Centrumdemocraten) van ene meneer Hans Janmaat. In die tijd was er sprake van een hoge instroom van Marokkaanse en Turkse gastarbeiders. Janmaat vond dat Nederland al ‘overvol’ was.
Ruzie met een aardige jongen
In die tijd kende ik een aardige jongen die Folkert heette. Ik had altijd ruzie met hem, want hij was een fervent aanhanger van de Centrumpartij. Dat kwam door zijn vader, die nog erger was. Wij haalden elkaar het bloed onder de nagels vandaan. Hij moest niks hebben van ‘al die buitenlanders’, met name ook Surinamers, die halverwege de jaren zeventig al massaal waren ingestroomd.
Dat ik hem niettemin ‘aardig’ noem, komt doordat ik hem vele jaren later tegenkwam in het Vondelpark. Hij bekende dat hij inmiddels getrouwd was met een Surinaamse vrouw en een kind had. Ruimhartig gaf hij toe dat hij het destijds allemaal verkeerd had gezien. Laat ik het karma noemen. Het kennismaken met ‘het vreemde’ kan helend werken.
Fout Elsje
Ik roep daarom Els Noort (‘Els Rechts’) op om zich onverwijld in de armen te storten van een leuke en goed geïntegreerde Marokkaanse of Turkse jongen, dat zal haar levensgeluk vast ten goede komen en kan zij zich bevrijden uit het zieke gedachtegoed van de blonde onruststoker.
