Steeds meer wijsneuzen en gelijkhebbers

Het aantal wijsneuzen en gelijkhebbers is sinds pakweg de jaren 70 spectaculair gestegen. Ongetwijfeld komt dit door het hogere opleidingsniveau van de jongere generaties. Dat is goed, maar het heeft ook zijn keerzijden. Was vroeger Marcel van Dam de enige nationaal bekende betweter, tegenwoordig staat Twitter vol met quasi-intellectuele snotneuzen.
Het formuleren van meningen is dankzij datzelfde Twitter geëxplodeerd, maar helaas is de kwaliteit van de opinies niet navenant toegenomen. Er is nauwelijks ruimte voor verschil in opvatting of invalshoek.

Vooral in discussies over racisme, slavernijverleden, dierenwelzijn, feminisme en #metoo zijn de marges klein als je tot de ‘buitenstaanders’ behoort. ‘Buitenstaander’ zijn betekent kort door de bocht: geen kleurtje, geen voorouders die slaaf waren, geen veganist, geen vrouw, niet seksueel misbruikt of geïntimideerd.
Eigenlijk mogen ‘buitenstaanders’ helemaal niet meepraten, want ze horen er niet bij.

Genadeloos afgestraft

Een voorzichtig afwijkende mening wordt genadeloos afgestraft. De Goelag is bij wijze van spreken niet ver. Dit resulteert in een bubbel vol mensen die overtuigd zijn van het eigen gelijk. Dat gelijk is in beton gegoten.
Let wel (glad ijs): ik spreek over de manier van discussiëren, niet over de legitimiteit van de discussies op zich.

Ook is de toegankelijkheid van de meningen er niet op vooruit gegaan. Een groter aantal mensen dan vroeger heeft wel eens een studieboek gelezen en dat moet geëtaleerd worden. Dit ontaardt dikwijls in het citeren van geleerden waar ik nog nooit van heb gehoord. Niet dat ik mijzelf als maatstaf zie, maar als ze zelfs niet in de Nederlandse Wikipedia staan zijn ze wel erg ver van mijn bed.

‘Termen munten’

Een willekeurig citaat dat mij bijbleef uit een discussie in mijn tijdlijn:
‘In 1989 muntte de toen piepjonge academica Kimberlé Crenshaw de term intersectionality, ook wel vertaald als kruispuntdenken…’

Het was een van de 86 reacties op een overdenking van een bekende dichteres. Zij maakte zichzelf het leven moeilijk door over haar ‘witte’ arbeidersachtergrond te gaan filosoferen.
Ik heb het jaar 1989 bewust meegemaakt, maar dat ene Kimberlé toen termen aan het ‘munten’ (ieks!!) was is mij geheel ontgaan. Ik voel me nu intellectueel volslagen tekortschieten. Komt wel vaker voor bij oudere mannen die de greep verliezen op moderne maatschappelijke ontwikkelingen.

Hij gaat het pappa uitleggen…

Zo kreeg ik laatst ook te maken met een bijdehante opmerking van mijn zoontje van vier (ZKKH). Die kleine kontkrummel zit net een aantal weken in groep 1 van de basisschool, maar kwam aan tafel al met de opmerking: “Kijk pappa, ik zal het je uitleggen!” Van schrik en ontsteltenis ben ik vergeten waar het over ging. Dreigende kennisdonderwolken pakken zich samen boven mijn toekomst, zoveel is duidelijk. Ik denk dat ik maar wegduik in quasi-onwetendheid. Misschien geeft dat mij rust.

Foto: Sponchia op Pixabay (CC).